Ścieżka rowerowo-piesza i rolkarska w Aleksandrowicach, Bielsko-Biała. Źródło: Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Znaki pionowe dla rowerzystów
Polskie przepisy wyróżniają trzy główne znaki pionowe informujące o infrastrukturze rowerowej:
Znak C-13 — droga dla rowerów
Niebieski okrąg z białą sylwetką roweru. Jego obecność oznacza, że rowerzysta ma obowiązek korzystać z tej drogi, jeśli jest ona przejezdna. Ruch pieszych na drodze oznaczonej C-13 jest zakazany, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej lub teren nie pozwala na oddzielenie ruchu.
Minimalną szerokość drogi oznaczonej C-13 w miastach określa się na 1,5 m w jednym kierunku, przy czym zalecana wynosi 2,0 m. Dla ruchu dwukierunkowego minimalna szerokość to 2,0 m, zalecana — 3,0 m (wytyczne z 2018 r.).
Znak C-13/16 — droga dla rowerów i pieszych
Niebieski okrąg podzielony pionową linią na dwie sekcje — roweru i pieszego. Wskazuje na wspólny ciąg pieszo-rowerowy, gdzie oba rodzaje ruchu mogą się poruszać obok siebie. W praktyce stosowany tam, gdzie szerokość drogi jest niewystarczająca do oddzielenia ruchu.
Dopuszcza się też wariant z tabliczką T-22 wskazującą wydzielone pasy dla każdego uczestnika ruchu. Wówczas rowerzysta nie może wjeżdżać w strefę pieszą i odwrotnie.
Znak D-3 — pas ruchu dla rowerów
Biały prostokąt z niebieską sylwetką roweru, umieszczany na jezdni przy wjeździe na pas rowerowy wydzielony linią poziomą. W odróżnieniu od drogi C-13, pas D-3 nie jest fizycznie odseparowany od jezdni. Obowiązek korzystania z pasa przez rowerzystów zależy od szczegółowych przepisów lokalnych.
Znakowanie poziome
Oznakowanie poziome na drogach rowerowych reguluje ta sama ustawa. Najczęściej stosowane elementy to:
Znak P-23 — rower
Biały symbol roweru nanoszony na nawierzchnię pasa lub drogi rowerowej. Powtarzany co kilkadziesiąt metrów, przypomina uczestnikom ruchu o przeznaczeniu danego odcinka. Stosowany jako uzupełnienie znaków pionowych lub samodzielnie na odcinkach, gdzie brak miejsca na znak pionowy.
Linia P-7b i P-7c
Przerywana linia wydzielająca pas rowerowy od sąsiednich pasów jezdni. P-7b to linia ostrzegawcza (szersza), P-7c — graniczna (węższa). Stosowane przy wyznaczaniu kontrapasów i pasów rowerowych na skrzyżowaniach.
Strefy oczekiwania dla rowerów
Wyznaczane przed linią zatrzymania na skrzyżowaniach, przed sygnalizatorem świetlnym. Umożliwiają rowerzystom ustawienie się przed samochodami, co skraca czas manewru i zwiększa widoczność. W Polsce standard ten jest stosowany m.in. w Warszawie (tzw. „śluzki rowerowe") i Gdańsku.
Przepis art. 33 ust. 1 Kodeksu drogowego nakłada na rowerzystę obowiązek korzystania z drogi dla rowerów lub pasa rowerowego, jeśli są one wyznaczone dla danego kierunku ruchu i jest to możliwe ze względu na stan drogi.
Sygnalizacja świetlna dla rowerów
Sygnalizatory dla rowerzystów są mniejsze od standardowych i umieszczane na wysokości 1,0–1,5 m. Wyróżniamy dwa rodzaje:
Sygnalizator S-3 (rowerowy)
Standardowy sygnalizator trzyfazowy z sylwetką roweru zamiast strzałki lub koła. Steruje ruchem rowerów na wydzielonej drodze lub pasie. W Warszawie i Krakowie stosowane są też sygnalizatory z odliczaniem czasu do zmiany sygnału, co zmniejsza niepewność rowerzystów przy decyzji o ruszeniu.
Sygnalizator Warna
Specjalny sygnalizator w kształcie roweru z żółtą ramką, informujący rowerzystę o możliwości jazdy na wprost przy czerwonym dla innych uczestników ruchu. Stosowany wybiórczo w miejscach, gdzie geometria skrzyżowania na to pozwala — m.in. kilka lokalizacji w Gdyni i Trójmieście.
Oznakowanie turystycznych tras rowerowych
Szlaki rowerowe o charakterze turystycznym i rekreacyjnym znakowane są tabliczkami kierunkowymi według systemu Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK). Stosowane kolory tarcz rozróżniają kategorie szlaków:
- Czarny — szlak główny, długodystansowy
- Czerwony — szlak łącznikowy
- Zielony — szlak lokalny rekreacyjny
- Żółty — szlak dojazdowy, uzupełniający
- Niebieski — trasy EuroVelo i szlaki ponadregionalne
Szlaki EuroVelo (np. EV9 Baltic-Adriatic, EV13 Iron Curtain Trail) mają własny system znaków poziomych, zbieżny ze standardem ECF i oznaczenia literowo-cyfrowe widoczne na tabliczkach T-22. Szczegółowy wykaz polskich szlaków EuroVelo dostępny jest na stronie eurovelo.com.
Ścieżka rowerowa z oznakowaniem pionowym. Źródło: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Parkometry i strefy płatnego parkowania a rowery
W strefach płatnego parkowania samochodów rowerzyści nie płacą za parkowanie. Stojaki rowerowe są obowiązkowym wyposażeniem nowych inwestycji drogowych według standardów obowiązujących od 2020 roku — § 18a rozporządzenia o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, nakłada obowiązek zapewnienia miejsc dla rowerów przy budynkach użyteczności publicznej.